Zonwering bedienen en onderhouden: hand, motor, sensoren en schoonmaken

Zonwering helpt alleen als hij omlaag is voordat de zon op het raam staat. Met de hand kan dat als je thuis bent. Een motor met zonsensor doet het ook als je weg bent, en een windsensor haalt het scherm op tijd binnen. Onderhoud is simpel: doek droog oprollen, geleiders en armen schoon houden, en elk voorjaar de bevestiging nakijken.

Waarom het moment telt

Zonwering werkt door de zon buiten te houden. Is de kamer al warm, dan helpt het scherm minder: de warmte zit dan in de vloer, de muren en de meubels. Milieu Centraal zegt daarom: doe zonneschermen overdag omlaag en sluit gordijnen, ramen en buitendeuren.^MC Vooral in de slaapkamer, zodat je 's avonds in een koelere kamer slaapt.^MC

Het moment hangt af van de zonkant. Een raam op het oosten krijgt de zon in de ochtend, een raam op het zuiden rond het middaguur, een raam op het westen in de middag en avond. Wie om acht uur de deur uit gaat en om zes uur thuiskomt, mist met de hand precies de uren die tellen. Daar komt de bediening om de hoek kijken.

Drie manieren van bedienen

Met de hand

Een screen of rolluik met een slinger of koord is eenvoudig en heeft geen stroom nodig. Er gaat weinig stuk. Het nadeel is dat het scherm alleen omlaag gaat als iemand het doet. Voor een raam op het westen dat je om vijf uur zelf naar beneden draait, is dat prima. Voor een zolderraam op het zuiden terwijl je op je werk zit, niet.

Met een motor

Een motor maakt het makkelijk om meerdere schermen tegelijk te bedienen, en om een scherm hoog in de gevel te bedienen. De motor heeft stroom nodig. Vraag bij de offerte hoe die er komt: via een leiding door de gevel naar een groep in de meterkast, via een stopcontact binnen, of met een klein zonnepaneel en een accu aan het scherm zelf. Zo'n zonnepaneel bespaart een leiding, maar vraag hoe lang de accu het volhoudt bij een paar grijze dagen.

Met sensoren

Een zonsensor meet het licht op de gevel en laat het scherm zakken als de zon erop staat. Zo is het scherm omlaag als het moet, ook als je weg bent. Een windsensor meet de wind en haalt het scherm op als het te hard waait. Bij een uitvalscherm en een knikarmscherm, die de wind vangen, is dat geen luxe. Een screen in geleiders en een rolluik zijn minder gevoelig.

Sommige systemen laten zich koppelen aan een slimme thuisinstallatie of een app. Dat is handig, maar niet nodig: een losse zonsensor en windsensor doen het belangrijkste werk.

Op een hittedag: hang op, doe dicht, lucht door

Milieu Centraal heeft een geheugensteun voor een hittedag. Hang op: een schaduwdoek, een oud laken of andere tijdelijke zonwering aan de buitenkant van je (dak)raam. Doe dicht: de zonwering en alle ramen, buitendeuren en gordijnen. Lucht door: is het buiten koeler dan binnen, zet dan alle ramen tegen elkaar open.^MC

Die laatste stap doe je met de zonwering omhoog, of met een screen half omlaag zodat de lucht erlangs kan. Rond zonsopkomst is het meestal het koelst.^MC Let bij open ramen 's nachts op inbraak: een dwarsstang in een bovenraam of een ventilatieluik met een inbraakwerend rooster helpt.^MC

Onderhoud in vier stappen

1. Doek droog oprollen. Een nat opgerold doek kan gaan schimmelen. Moest het scherm nat naar binnen, rol het dan bij de eerste droge dag weer uit tot het droog is.
2. Doek schoonmaken met water. Borstel droog vuil en bladeren eraf en spoel na met lauw water. Geen hogedrukreiniger en geen agressieve middelen: die beschadigen de coating van het doek. Volg de aanwijzingen van de fabrikant.
3. Geleiders en armen schoon. Zand, spinrag en blad in de zijgeleiders van een screen maken het doek scheef. Veeg ze uit. Bij een uitvalscherm of knikarmscherm: kijk of de armen soepel bewegen.
4. Bevestiging nakijken. Kijk elk voorjaar of de kast, de beugels en de pluggen nog vast zitten. Een los scherm in de wind is gevaarlijk.

In de winter

In de winter wil je de zon juist binnen, omdat die gratis warmte geeft. Daarom raadt Milieu Centraal geen zonwerend glas aan: dat houdt ook de winterzon buiten.^MC Zonwering doe je gewoon omhoog.

Rol doekschermen in als het gaat vriezen of sneeuwen. Een rolluik of luik kun je 's avonds dichtdoen: alle raambekleding die je sluit als het donker wordt, scheelt warmte. Bij HR++ glas scheelt dat in een hoekwoning 11 tot 30 m³ gas per jaar. Alleen bij enkelglas loopt het flink op: tot 210 m³ in een vrijstaand huis met plissés met een aluminium coating.^MC

Binnen ook iets aan het raam?

Heb je ook gordijnen, luxaflex of lamellen voor HR++ glas? Hang ze minstens 5 cm van het raam en doe ze helemaal dicht als de zon erop staat, niet half. Anders is er een kleine kans dat het glas breekt door grote temperatuurverschillen.^MC Waarom buiten beter werkt dan binnen, lees je in buitenzonwering of binnenzonwering.

Verder lezen

Welk type bij welk raam past, staat in screen, uitvalscherm of rolluik. Wat er in een offerte hoort, ook over motor en sensoren: zonwering laten plaatsen. Alles over bediening op een rij in de gids bediening en onderhoud.

Veelgestelde vragen

Wanneer doe ik de zonwering omlaag?

Voordat de zon op het raam staat. Is de kamer al warm, dan helpt het minder. Milieu Centraal: overdag omlaag, vooral bij de slaapkamer.^MC

Heb ik een windsensor nodig?

Bij een uitvalscherm of knikarmscherm is het verstandig, omdat die de wind vangen. Een screen in geleiders of een rolluik is minder gevoelig.

Hoe maak ik het doek van een screen schoon?

Borstel droog vuil eraf en spoel na met lauw water. Geen hogedrukreiniger. Rol het doek alleen droog op.

Werkt zonwering op zonne-energie?

Er zijn motoren met een eigen zonnepaneeltje en accu. Dat bespaart een stroomleiding. Vraag hoe lang de accu het volhoudt bij grijze dagen.

Hoe onderhoud ik mijn zonwering?

Rol het doek alleen droog op, houd de geleiders en armen schoon en kijk elk voorjaar de bevestiging na.